غلامحسين محرمى

243

تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )

درس بيست و هفتم شعراى شيعه و جايگاه شعر در دوران گذشته ، شعر جايگاهى مهم داشت و افزون بر جنبهء ادبى و زيبايى آن ، مهم‌ترين ابزار تبليغ به شمار مىرفت و كار رسانه‌هاى گروهى امروز چون مطبوعات و راديو و تلويزيون را انجام مىداد . در زمان جاهليت در ميان ملت عرب ، اين مطلب به صورت بسيار چشم‌گير وجود داشت ؛ زيرا آنان به فصاحت و بلاغت و زيبايى گفتار ، اهميّت فراوان مىدادند . بدين‌سبب يكى از مهم‌ترين صورت اعجاز قرآن را ، فصاحت و بلاغت آن تشكيل مىدهد ، از اين‌رو شعر جايگاهى ويژه در ميان عرب داشت ؛ چنان‌كه يعقوبى در اين‌باره مىگويد : « مردم عرب شعر را به مثابه علم و حكمت مىدانستند . وقتىكه در قبيله‌اى ، شاعرى نكته‌سنج و سخندان پيدا مىشد ، زمينه حضور او را در بازارهاى ساليانه و مراسم حج و اجتماعات آن فراهم مىكردند ، تا اين‌كه شعر بخواند و شعر او را قبايل و عشاير ديگر بشنوند و آنها به شعر او افتخار كنند . اقوام عرب ، در تمام كارهايشان به شعر مراجعه مىكردند ، با شعر به دشمنى هم مىرفتند ، با شعر مثال مىزدند ، با شعر به همديگر فخر مىفروختند ، با آن از همديگر عيب‌جويى مىكردند و با آن يكديگر را مدح و ثنا مىكردند » . « 1 » بعد از تشكيل سقيفه و تشكل عينى صف تشيّع ، شعر عربى جايگاه خود را نگهدارى كرد و شيعيان در گسترش ديدگاه خود در مورد امامت و ولايت از آن سود جستند و شاعران مدافع ولايت در حقانيت مكتب تشيّع كه پايهء اصلى آن حقانيت امير المومنين على عليه السّلام در خلافت بود ، شعر سرودند و نقش به‌سزايى در رشد و گسترش تشيّع داشتند . زبير بن به كار با اين‌كه

--> ( 1 ) . ابن واضح . تاريخ يعقوبى ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، ج 1 ، ص 262 .